R.S.I. / KANS

R.S.I. is de afkorting van "Repetitive Strain Injury". Hiermee worden klachten aan de nek, schouders en armen aangeduid die ontstaan door overbelasting / overprikkeling van zenuwen en spieren. In de volksmond spreekt men meestal over ‘muisarm’, hoewel daar niet alle vormen van R.S.I. onder vallen. De naam R.S.I. is in de laatste jaren vervangen door de term KANS : klachten aan arm, nek of schouder. Voor het gemak hanteer ik in dit artikel nog de term R.S.I. aangezien die in het spraakgebruik het meest bekend is.
R.S.I. heeft zich ontwikkeld tot een van de belangrijkste ziektes binnen bepaalde beroepsgroepen. Op deze pagina wil ik uitgebreid ingaan op oorzaak en behandeling van R.S.I.

WAARDOOR ONTSTAAT R.S.I.?

R.S.I. kan grofweg ontstaan door het maken van repeterende, steeds dezelfde, bewegingen (dynamische R.S.I.) of  door gebrek aan afwisseling (statische R.S.I.). Door de sterke toename van het gebruik van computers zien we tegenwoordig steeds vaker de statische vorm van R.S.I. Bij mensen die de hele dag achter een beeldscherm moeten werken worden vooral nek- en schouderspieren continu statisch belast. In andere beroepen spelen repeterende korte bewegingen een rol, zoals bijvoorbeeld bij caissières het continu kantelen van de pols om artikelen langs een scanner te halen. Bij kappers is er sprake van het gedurende langere tijd  in gebogen houding werken met opgetrokken schouders en zo zijn er nog veel meer voorbeelden te geven.

Het probleem in veel arbeidssituaties zoals bij beeldschermwerk en kassawerk is de lange tijdsduur dat sommige delen van het lichaam eenzijdig belast worden. Anders gezegd: sommige weefsels krijgen onvoldoende gelegenheid zich te ontspannen. En dat geldt niet alleen voor spieren.

De belangrijkste aspecten die bijdragen aan het ontstaan van R.S.I.:
1.      Te weinig afwisseling van houding en beweging
2.      Een ongunstige fysieke en psychische werkhouding
3.      Gedrag (perfectionist, snel geprikkeld, gehaast..?)
4.      Stress
 
5.      Onvoldoende lichamelijke conditie

WELKE SPIEREN ZIJN ER BIJ BETROKKEN?

R.S.I. heeft verschillende uitingsvormen. De één heeft vooral last in de schouders / nek, bij de ander ontstaan de klachten in de pols, elleboog of in de onderarm. Door de neiging van R.S.I. zich uit te breiden blijkt dat na verloop van tijd vaak veel meer spieren betrokken raken bij het proces. Het aantal spieren dat bij verschillende R.S.I. patiënten aangetast kan zijn is groot. Toch zijn er wel een aantal spieren die opvallend vaak zijn aangetast bij R.S.I. De meest beruchte spier is de monnikskapspier (trapezius), een zware spier tussen de schouderbladen en de nek die zorgt voor het optillen en stabiliseren van de schouders. Zodra de armen worden opgetild, zoals bij typen en telefoneren, of indien de nek onvoldoende ontspannen wordt (vooruitgestoken kaak, scheve hoofdstand) neemt de spanning in deze spier fors toe.
Een vergelijkbare spier is de levator scapulae, de optiller van het schouderblad. Deze spier kan een stijve nek veroorzaken. De levator scapulae heft en stabiliseert het schouderblad, net als de trapezius, en kan vooral klachten veroorzaken bij een verkeerde werkhouding (werken met opgetrokken schouders) en bij gebrek aan afwisseling.
Ook de nekspieren krijgen uiteindelijk te maken met R.S.I. verschijnselen door de verkeerde houding van het hoofd.

WELKE ANDERE WEEFSELS ZIJN BIJ R.S.I. BETROKKEN?

Naast veranderingen in de spieren kunnen nog veel meer afwijkingen ontstaan die met overbelasting te maken hebben:                    
-    Slijmbeursontstekingen
-    Pees- en peesschede ontstekingen
-    Aanhechtingspijnen van de pezen op het bot (voorbeeld: tenniselleboog)
-    Gewrichtsaandoeningen.
-    Blokkeringen in de wervelkolom. 

Nekwervels kunnen pijn gaan doen door het veelvuldig vooroverhangen van het hoofd. Het gevolg is dat in de bovenste gewrichten van de nek een knik ontstaat en er rek ontstaat op de betreffende banden. De symptomen die hier bij horen zijn hoofdpijn, nekklachten en duizeligheid. Ook het vele reiken, bijvoorbeeld naar de muis of naar papieren op je bureau, kan hierbij een oorzakelijke factor zijn.


-     Onderarmklachten. 
Het naar binnen draaien van de onderarmen is maar beperkt mogelijk, toch moeten de onderarmen tijdens typen en gebruik van de muis wel maximaal naar binnen gedraaid worden. De botstukken hangen daardoor langere tijd in hun eindstanden waardoor afwijkingen in het bindweefsel, en als reactie daarop in de spieren, kunnen ontstaan.

HET R.S.I.-PROCES

Er worden bij R.S.I. drie stadia onderscheiden, de beginnende fase, de gevorderde fase en de blijvende fase. In de laatste fase de klachten kunnen zo ernstig zijn dat nek, schouders, armen of handen continu pijnlijk zijn en men deze niet meer kan gebruiken zonder pijn te voelen. Reden dus om vroegtijdig in te grijpen en het niet zo ver te laten komen! Kijk eens of u ook deze symptomen herkent:

Fase 1: Beginnende fase
Enige vermoeidheid in de nek, schouders of armen, eerst incidenteel, maar gaandeweg komt dat vaker voor. Een volgende stap is het optreden van tintelingen (of ‘een doof gevoel’), gevoeligheid en soms al enige pijn tijdens of vlak na het werk in handen, armen of nek/schoudergebied. ’s Avonds en in het weekend verdwijnen de symptomen weer.

Fase 2: Gevorderde fase
De pijn is duidelijk waarneembaar en kenmerkend is dat deze nu niet alleen tijdens het werk optreedt. Ook in het weekend en bijvoorbeeld tijdens het afwassen treden er klachten op.  Soms is er sprake van enig krachtverlies of gevoelloosheid. Vaak is de pijn duidelijk lokaliseerbaar en zijn de spieren pijnlijk bij aanraking. Werken is pijnlijk, maar nog wel mogelijk.

Fase 3: Blijvende fase
De pijn is nog heviger en continu aanwezig en maakt het werken nagenoeg onmogelijk. Er is sprake van duidelijke krachtsvermindering en ook thuis zijn veel activiteiten vrijwel onmogelijk geworden. 
De klachten zijn in dit stadium moeilijk tot niet behandelbaar en deze fase leidt vaak tot langdurig ziekteverzuim. Behandeling en herstel is in veel gevallen nog wel mogelijk, maar vereist wel een integrale aanpak, niet alleen op het werk maar ook een verandering van gedrag en leefstijl.

De tijd tussen fase 1 en fase 3 is nogal verschillend. Soms is dat maanden, maar soms kan dat ook enkele weken zijn. Reden genoeg om snel en vroeg in te grijpen met het nemen van maatregelen die tot herstel moeten leiden.

HERSTEL VAN R.S.I.

Op dit moment zijn er veel benaderingen van het herstel van R.S.I. 
Er is geen eenduidige behandeling, wel is inmiddels duidelijk geworden dat alleen een integrale aanpak helpt. Enerzijds moet de spanning in je lichaam omlaag worden gebracht, moet je meer contact met je lichaam krijgen waardoor je spanning en ontspanning kunt aanvoelen, anderzijds moet je het een en ander in je gedrag aanpassen:
- aanpassing van de werkplek zodat die voldoet aan ARBO normen
- het inlassen van meerdere rustpauzes tijdens het werk
- aanpassen van je werkhouding en gedrag
- optimaliseren van de conditie van je lijf.


De massage die ik geef plus oefeningen uit de Mensendieck therapie die ik je voor thuis mee geef  naast  adviezen voor het verbeteren van je werkhouding en werksituatie dragen aanzienlijk bij aan het verminderen van de spierspanning en daarmee aan een herstel van R.S.I. klachten. De beste aanpak voor is niet alleen oplossen van het probleem nu, maar vooral voorkomen dat R.S.I. na het herstel weer een kans krijgt.

Ik heb veel ervaring met de behandeling van R.S.I. patiënten: ik heb zelf ook R.S.I. fase 3 gehad en kan je daardoor goed begeleiden in je hersteltraject.

Wacht niet tot het te laat is...   
DOE OEFENINGEN OP JE WERKPLEK en NEEM PERIODIEK RUST..
R.S.I. kan je stevig in de greep krijgen en sneller dan je denkt...
Voorkomen is beter dan genezen!
Maak vrijblijvend eens een afspraak...

kijk hier voor R.S.I. OEFENINGEN

kijk hier voor eisen aan je werkplek

Deze pagina is het laatst bijgewerkt op 11-12-2013